Όγκοι Μαστού: Mία νόσος που χτυπά το γυναικείο φύλλο αλλά είναι θεραπεύσιμη

του Δρ.Νιμέρ Γεωργίου Σαχίν, MD, PhD, FACS
Χειρουργός Ογκολόγος

 

 

 

 

 

 

Στη χώρα μας έχει αυξηθεί πάρα πολύ η συχνότητα του καρκίνου του μαστού, υπολογίζεται ότι περίπου μία στις δέκα γυναίκες, κατά τη διάρκεια της ζωής της, θα αναπτύξει ένα καρκίνο στο μαστό της. Σε απόλυτους αριθμούς, έχουμε περίπου 4.500 νέες περιπτώσεις στη Ελλάδα ετησίως και ο καρκίνος του μαστού, εξακολουθεί να αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου γυναικών στην ηλικία μεταξύ 45-55 ετών.

Παράγοντες Που Μπορούν Να Διαμορφώσουν Την Πιθανότητα Κινδύνου Για Ανάπτυξη Καρκίνου Στο Μαστό.

Βασικοί παράγοντες είναι:

Η Ηλικία: Όσο μεγαλώνει μία γυναίκα τόσο μεγαλώνει και η πιθανότητα να αναπτύξει καρκίνο του μαστού.
Θετικό οικογενειακό ιστορικό: Να έχει δηλαδή η γυναίκα μία συγγενή ά βαθμού (μητέρα ή κόρη) που έχει ήδη αναπτύξει καρκίνο του μαστού.
Πρώιμη έναρξη της εμμήνου ρύσεως σε ηλικία κάτω των 10 ετών αλλά και η καθυστερημένη εμμηνόπαυση μετά την ηλικία των 55 ετών. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν επίσης την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού είναι:
Η πρώτη κύηση μετά τα 35 ή η ατεκνία.

Τα τελευταία επίσης χρόνια, αλλαγές στις διατροφικές και κοινωνικές μας συνήθειες, όπως είναι η καθιστική ζωή και η έλλειψη σωματικής άσκησης, η πλούσια σε λίπος διατροφή και η παχυσαρκία ή η κατάχρηση οινοπνεύματος αποτελούν επιπρόσθετους παράγοντες κινδύνου. Επιπλέον, ένα μικρό ποσοστό γυναικών εμπίπτει στην κατηγορία του κληρονομικού καρκίνου του μαστού.

Τα τελευταία χρόνια έχουν εντοπιστεί δύο συγκεκριμένα γονίδια, τα BRCA1 και BRCA2, τα οποία ευθύνονται για την κληρονομική μεταβίβαση του καρκίνου του μαστού. Όταν ανιχνευθεί μία βλάβη (μετάλλαξη) στα συγκεκριμένα γονίδια, τότε η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του μαστού είναι περίπου 80% στην πρώτη περίπτωση και 60% για καρκίνου του μαστού στη δεύτερη.

Ο κληρονομικός καρκίνος χαρακτηρίζεται από εμφάνιση σε νεαρή ηλικία, αρκετές φορές και στους δύο μαστούς και το υποπτευόμαστε, όταν υπάρχουν περισσότερα από δύο άτομα με καρκίνο μαστού ή των ωοθηκών στην ίδια οικογένεια.

Τα Σημάδια του Καρκίνου

Πρώιμο σημάδι που πρέπει να ανησυχήσει μία γυναίκα:

Μία ανώδυνη σκληρία που δεν υπήρχε στο παρελθόν και η οποία μεγαλώνει σε μέγεθος, δεν υπάρχει στο αντίστοιχο σημείο του άλλου μαστού και δεν υποχωρεί μετά την περίοδο (σε γυναίκες πριν από την εμμηνόπαυση).

Άλλες φορές «βαθουλώματα» ή μία ρυτίδωση στο δέρμα του μαστού ή ακόμα μία αλλαγή στο μέγεθος , το περίγραμμα ή το σχήμα του.
Σε όγκους που αναπτύσσονται κοντά ή πίσω από τη θηλή, το πρώτο σημάδι μπορεί να είναι ένα τράβηγμα της θηλής προς τα μέσα- εισολκή της θηλής
Η σπανιότερα ένα αιματηρό έκκριμα από τη θηλή.
Αλλά και η ίδια η θηλή του μαστού, όταν σπάνια παρουσιάζει ένα εξάνθημα ή εξέλκωση που επιμένει για αρκετό καιρό και δεν υποχωρεί με κάποια αντιαλλεργική αλοιφή, μπορεί να είναι ένα σημάδι καρκίνου.

Έγκαιρη Διάγνωση

Με σκοπό τη έγκαιρη διάγνωση, οι προληπτικές εξετάσεις στις οποίες πρέπει να υποβάλλεται μία γυναίκα είναι η μαστογραφία και η κλινική εξέταση από γιατρό ειδικευμένο στις παθήσεις του μαστού.

Μαστογραφία

Όσον αφορά στη μαστογραφία, γενικός κανόνας ελέγχου για γυναίκες που δεν έχουν κάποιο πρόβλημα στο μαστό τους, είναι να κάνουν την πρώτη μαστογραφία μεταξύ 35 και 40 ετών, την οποία ονομάζουμε ελέγχου ή βάσεως έτσι ώστε η πρώτη αυτή εξέταση να γίνει σημείο αναφοράς για όλη τη ζωή της γυναίκας.

Θα πρέπει να τονιστεί όμως, ότι παρόλο που η μαστογραφία αποτελεί το σπουδαιότερο διαγνωστικό μέσο που έχουμε αυτή τη στιγμή , αυτή πρέπει να συνδυάζεται πάντοτε με την κλινική εξέταση από ειδικό ιατρό, διότι υπάρχει ένα 8-10% περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, που για διάφορους λόγους, δεν απεικονίζεται στη μαστογραφία, αλλά μπορεί να εντοπισθούν από τα χέρια ενός έμπειρου στον τομέα ιατρού. Ο συνδυασμός της κλινικής εξέτασης με τη μαστογραφία, ανεβάζει πάρα πολύ την αξιοπιστία όσον αφορά στη διάγνωση ενός καρκίνου, σε επίπεδα πάνω από 95%.

Επίσης, θα πρέπει να τονιστεί ότι πρακτικά δεν υπάρχει κίνδυνος από την ακτινοβολία της μαστογραφίας, με τα σημερινά μηχανήματα τα οποία σημειωτέον όλα είναι χαμηλής δόσεως, ο κίνδυνος από την ακτινοβολία της μαστογραφίας είναι αμελητέος, ειδικά αν σκεφθεί κανείς το όφελος που προκύπτει, αφού η μαστογραφία μόνη της, μειώνει τη θνησιμότητα των γυναικών από καρκίνο του μαστού κατά 30%, ανιχνεύοντας πιο νωρίς τους καρκίνους.

Επίσης, είναι σημαντικό οι γυναίκες να φροντίζουν να κάνουν μαστογραφικό έλεγχο σε μεγάλα κέντρα μαστού ή σε εξειδικευμένους ιατρούς ακτινοδιαγνώστες που και έχουν την κατάλληλη εκπαίδευση, αλλά και διατηρούν την εμπειρία τους κάνοντας ένα μεγάλο αριθμό μαστογραφιών ετησίως.

Τι είναι η Ψηφιακή Μαστογραφία
Η ψηφιακή μαστογραφία αποτελεί την τεχνολογική εξέλιξη της αναλογικής μαστογραφίας και πραγματοποιείται με τη χρήση ανιχνευτών ανάλογων με εκείνους της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής και χαρακτηρίζεται από τις πολύ χαμηλές δόσεις ακτινοβολίας.

Τι Είναι Μαγνητική Μαστογραφία
Η μαγνητική μαστογραφία είναι μία σχετικά καινούρια εξέταση και την τελευταία δεκαετία χρησιμοποιείται όλο και πιο πολύ για διάγνωση παθήσεων του μαστού. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της είναι η υψηλή ευαισθησία είναι πάνω από 90% που σε μερικά εξειδικευμένα κέντρα φθάνει το 100%.Η μαγνητική τομογραφία είναι μία μέθοδος απεικόνισης που δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία.Ο μαστός αποτέλεσε ένα από τα πρώτα πεδία εφαρμογής της.

Χειρουργική Αντιμετώπιση

Εδώ και αρκετά χρόνια, έχουν καθιερωθεί σ’ όλον τον κόσμο οι λεγόμενες συντηρητικές χειρουργικές επεμβάσεις, δηλαδή η τοπική αφαίρεση μόνο του όγκου και η διατήρηση του μαστού, οι οποίες συνδυάζονται με ακτινοθεραπεία του αδένα και προσφέρουν τα ίδια αποτελέσματα, όσον αφορά στη πορεία της νόσου, με τη μαστεκτομή.

Οι επεμβάσεις, όμως, αυτές έχουν ορισμένους απαραίτητους κανόνες-προϋποθέσεις, όπως π.χ. μικρό μέγεθος όγκου και κατάλληλη θέση στο μαστό, οι οποίες θα πρέπει να υπάρχουν και δεν θα πρέπει να παραβλέπονται, ώστε να προσφέρουν στην ασθενή την ίδια ασφάλεια με τη μαστεκτομή. Έτσι, μία ασθενής η οποία έχει π.χ. έναν μικρό μαστό και έναν όγκο μεγάλου μεγέθους ή μέσα στο μαστό της υπάρχουν συγχρόνως πολλές εστίες καρκίνου σε διαφορετικά σημεία, ακόμη και σήμερα θα πρέπει να υποβληθεί σε μαστεκτομή. Σ’ αυτές όμως τις γυναίκες, μπορεί να ακολουθήσει ή σε μερικές περιπτώσεις να γίνει και συγχρόνως, πλαστική αποκατάσταση του μαστού.

Αυτή γίνεται κυρίως με δύο τρόπους:
Ο ένας είναι με τους διατατήρες ιστών,ένα μπαλονάκι που μπαίνει κάτω από το δέρμα στη περιοχή της μαστεκτομής, το οποίο φουσκώνουμε ανά βδομάδα γεμίζοντάς το με ορό και αφού μεγαλώσει το το δέρμα μπαίνει στη θέση του μία πρόθεση, ένας μαστός από σιλικόνη.
Ο δεύτερος τρόπος είναι η χρησιμοποίηση μυοδερματικών κρημνών, όπου παίρνουμε τμήμα του δέρματος μαζί με το μύ και το λίπος από την κοιλιά ή από την πλάτη και καλύπτουμε το έλλειμμα που έχει προκύψει, μερικές φορές τοποθετώντας επίσης και πρόθεση σιλικόνης για να επιτύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Και στις δύο μεθόδους, συνήθως θα χρειασθεί να κάνουμε συγχρόνως σμίκρυνση και ανόρθωση του άλλου μαστού, ώστε να έχουμε συμμετρία ως προς τη θέση και το μέγεθος των μαστών.

Τι είναι Ορμονοθεραπεία

Είναι η χρήση φαρμάκων ή ιατρικού χειρισμού (π.χ. ωοθηκεκτομή) που εμποδίζουν τα ορμονοευαίσθητα καρκινικά κύτταρα να προμηθευτούν τις ορμόνες που χρειάζεται για να αναπτυχθούν.

Πότε Χρησιμοποιείται
Εκτός από τη βιοψία του όγκου μετά την αφαίρεσή του ακολουθεί λεπτομερείς ανάλυση, μεταξύ αυτού εξετάζεται και η ύπαρξη λιποδοχέων οιστρογόνων και προγεστερόνη. Είναι γενικά μακρόχρονη θεραπεία.

Το άρθρο του Δρ. Νίμερ Σαχίν δημοσιεύτηκε στο ygeia360.gr